بانک های اطلاعاتی

بانک های اطلاعاتی (Databases)

مجلات الکترونیک (E-Journals)

کتب الکترونیک (E-Books, Atlases & CME's)

منابع پزشکی مبتنی بر شواهد (E-Books, Evidence-Based Medicine Resources)

فیلم ها و منابع چند رسانه ای (فیلم ها و منابع چند رسانه ای  (Multimedias))

منابع داخلی  (Local Resources)

منابع الکترونیک رایگان  (Free Medical Resources) 

 

 

 

Databases

URL Address	Access	Company Name	Name of Electronic Resource
http://webofknowledge.com	Yes	Thomson Reuters	ISI Web of Science
http://www.scopus.com	Yes	Elsevier	Scopus
http://ovidsp.ovid.com/autologin.html	Yes	Wolter Kluwer	OVID
http://www.uptodate.com	Yes	Wolter Kluwer	UpToDate
https://www.clinicalkey.com	Yes	Elsevier	Clinical Key
http://www.mosbysindex.com	Yes	Elsevier	Mosby's Index
http://jcr.incites.thomsonreuters.com	Yes	Thomson	Journal Citation Reports (JCR)
http://esi.incites.thomsonreuters.com	Yes	Reuters	Essential Science Indicators (ESI)
http://ulrichsweb.serialssolutions.com	Yes	Thomson Reuters	Ulrich's Web

 

 

 

 

 

 

 

E-Journals

Educational Documents	URL Address	Access	Company Name	Name of Electronic Resource
	http://www.sciencedirect.com	Yes	Elsevier	ScienceDirect
	http://onlinelibrary.wiley.com	Yes	John Wiley & Sons	Wiley
	http://link.springer.com	Yes	Springer	Springer
	http://ovidsp.ovid.com/autologin.html	Yes	Wolter Kluwer	OVID
	http://search.proquest.com/index	Yes	ProQuest	ProQuest
	https://www.clinicalkey.com	Yes	Elsevier	Clinical Key

CME's Atlases,E-books

Educational Documents	URL Address	Access	Publisher	Name of Electronic Resource
	http://www.sciencedirect.com/	Yes	Elsevier	Clinical Key Books
	http://onlinelibrary.wiley.com	Yes	Wolter Kluwer	Ovid Books
	http://link.springer.com	Yes	John Wiley & Sons	Wiley Books
	http://ovidsp.ovid.com/autologin.html	Yes	Elsevier
	http://search.proquest.com/index	Yes	Elsevier	ScienceDirect Books
	https://www.clinicalkey.com	Yes	Elsevier	Mosby'sIndex
		Yes	Wolter Kluwer	Primal PicturesEvidence-Base M

 

 

 

 

Evindnce-Base Medicine Resourecs, E-Books

Educational Documents	URL Address	Access	Publisher	Name of Electronic Resource
	http://www.thecochranelibrary.com	Yes	Wiley-Blackwell	Wiley Cochrane Library
	http://ovidsp.ovid.com/autologin.html	Yes	Wolter Kluwer	OVID Evidence Based Medicine Review Database
	http://www.nursingconsult.com/nursing/index	Yes	Elsevier	Mosby's Nursing Consult

فیلم ها و منابع چندرسانه ای Multimedias

URL Address	Access	Publisher	Name of Electronic Resource
https://www.clinicalkey.com/#!/browse/multimedia	Yes	Elsevier	Clinical Key (Multimedia)
https://www.clinicalkey.com/#!/browse/guidelines	Yes	Elsevier	Clinical Key (Guidelines)
http://www.studentanatomy.net	Yes	Wolter Kluwer	Primal Pictures
http://ovidsp.tx.ovid.com	Yes	Wolter Kluwer	OVID (Multimedia)

 

 

 

 

 

 

منابع داخلی local Resources

نام منابع	دسترسی	URL Address
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)	Free	http://www.isc.gov.ir
پایگاه اطلاعات علمی جهاد  دانشگاهی (SID)	Free	http://sid.ir
بانک تخصصی مقالات پزشکی (MedLib )	Free	http://medlib.ir
پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (IRANDOC)	Free for Subscribers	http://www.irandoc.ac.ir
سامانه دانش گستر برکت	Free for Subscribers	http://health.barakatkns.com/search
بانک اطلاعات نشریات کشور (MagIran)	Free for Subscribers	http://www.magiran.com

منابع الکترونیک رایگان Free Medical Resources

URL Address	Access	Name of Electronic Resource
http://www.freemedicaljournals.com	Yes	Free Medical Journals
http://www.biomedcentral.com/journals	Yes	BioMedCentral
https://doaj.org/subjects	Yes	DOAJ
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed	Yes	PubMed
http://gen.lib.rus.ec

 

شناسه دیجیتال

Digital Object Identifier یا شناسه دیجیتال، یک کد عددی است که همانند اثر انگشت برای هر مقاله بی همتاست. این کد همانند بارکد برای شناسایی محصولات آنلاین بکار برده میشود. بطور خلاصه DOI بطور بی همتا و انحصاری مختص هر مقاله میباشد و کلید اصلی ارتباط این محصول آنلاین با سایر محصولات آنلاین (در اینجا سایر مقالات) در دنیای مجازی محسوب میشود.

ناشران برای ارتقا شاخصهای کیفی و کمی مقالات خود با کسب این کد عملا قسمت عمده ای از مراحل ارتقا مجله و افزایش شانس نمایه سازی را انجام میدهند.

DOI یک رشته عدد است که بطور انحصاری به هر نوشته آنلاین تعلق میگیرد. این کد به یک لینک دایم اینترنتی بطور ابدی و فناناپذیر متصل میباشد.

DOI  یک کد شامل حروف و اعدادمی باشد که از دو بخش تشکیل شده است  (یک پیشوند و یک پسوند) که با یک اسلش از همدیگر جدا می شوند. پیشوند مشحص کننده ی ثبت نام کننده می باشد و پسوند که توسط ثبت نام کننده تعیین می شود مشخص کننده نوشته ی خاص می باشد. کد DOI می تواند برای متون (مجلات،کتاب ها، کتابچه های خلاصه مقاله و مقالات)، صداها، تصاویر و یا حتی نرم افزار ها نیز استفاده شود.

۱۰٫۵۸۱۲/numonthly.11870

کد بالا را در نظر بگیرید. همانطور که توضیح داده شد از دو یخش تشکیل شده است:

۱- قبل از اسلش به عنوان پیشوند یعتی ۱۰٫۵۸۱۲ که در آن ۱۰ به عنوان رجیستری DOI و ۵۸۱۲ نشان دهنده ی انتشارات کوثر است.

۲- بعد از اسلش به عنوان پسوند( که به آن item ID هم گفته می شود) یعنی numonthly.11870 نیز کدی است که انتشارات کوثز برای این مقاله در نظر گرفته است

در کل این کد مختص این مقاله می باشد. که با کلیک بر روی آن می توانید به مقاله دسترسی داشته باشید. نکته ی بسیار جالب و کاربردی این است که می توانیم با داشتن این کد از هر مقاله به راحتی به آن دسترسی داشته باشیم کافی است این کد را بعد از این URL قرار دهیم:

 

با قرار دادن هر کد بعد از عبارت بالا می توانیم به مقاله ی مربوط به آن کد دسترسی داشته باشیم. می توانیم نتیجه بگیریم که تمامی این کدها برای مقالات با عدد ۱۰ شروع می شود و همچنین می توان گفت که ۵۸۱۲ کد مربوط به انتشارات کوثر است.

 برای پی بردن به اهیت موضوع به این نکته توجه کنید: برای مثال مجله نفرولوژی و اورولوژی در چند دیتابیس نمایه می شود مثل پابمد، اسکپوس و غیره. فرض کنید در یکی از دادگان ها مثل پابمد یکی از مقالات این مجله را می خوانیدو می خواهید به یکی از مقاله ها ی موجود در رفرنس آن دسترسی داشته باشید شما می تواند آن مقاله را در رفرنس ها ببینید و آن را در پابمد جستجو کنید و یا می توانید از این قابلیت استفاده کنید که با کلیک روی گزینه ی کراس رفرنس که جلوی هر رفرنس قرار دارد به آن دسترسی پیدا کنید که به این شکل دسترسی شما سریع تر خواهد بود. و نکته ی مهمتر این که فرض کنید به هر دلیلی ناشر یعنی کوثر مجبور باشد که تغییری درمحل این مقاله دهد در این صورت درست است که URL معمول دسترسی به این مقاله تغییر می کند (مثلا ممکن است نام سایت NUMONTHLY  تغییر کند و به دنبال آن آدرس اینترنتی مقاله هم تغییر کند) اما در این صورت نیاز نیست تا لینک کراس رفرنس مربوط یه تمامی مقالات در تمامی دادگان ها تغییر یابد!! از آنجا که این لینک ها از طریق کد DOI  هستند  پس کافی است تا این تغییر با سایت DOI  به روز شود و به این ترتیب می توان گفت کهDOI  با ایجاد لینکی دائم و پایدار خدمتی بزرگ را ارائه می دهد.به این ترتیب مشکلاتی که در زمینه ی غلط نوشتن رفرنس ها گاهی بوجود می آید نیز برطرف می شود و هر مقاله یک کد اختصاصی برای خود دارد.

مزایای DOI برای مقالات:

1. داشتن شناسه دایمی در همه مقالات
2. جذب ترافیک بیشتر و موثرتر به مقالات
3. تبدیل منابع به ابرلینک یا Hyperlink
4. جلوگیری از خطاهای انسانی یا ماشینی در نگارش منبع یا Reference
5. شمارش واقعی تعداد ارجاعات به مقالات و متعاقب آن محاسبه واقعی قدرت نفوذ یا Impact Factor برای مجلات
6. ارتقا شاخص واقعی علم سنجی (scientometrics) محققین و مالکین حقوقی مقالات همانند دانشگاهها

PMID چیست؟

در کنار اصطلاح DOI اصطلاحی با نام PMID وجود خواهد داشت که بسیار شبیه به کارایی Digital object Identifier میباشد .
برای مثال به سایت pubMed.gov بروید در این سایت لیست چندین میلیون مقاله ثبت شده وجود دارد که با سرچ موضوع انتخابی خود در این سایت میتوانید به زورنال‌های لیست شده برسید که به سهدگی میتوانید شاخص PMID در هر مقاله را پیدا کرده و با وارد کردن آن در فرم درخواست , مقاله مورد نظرتان را از این سایت درخواست کنید .

 

 

DOI یا نشانه دیجیتال چیست؟

DOI چیست؟

DOI یا همان Digital Object Identifier سیستمی برای شناسایی محتوای دیجیتال است. این سیستم می تواند تا حدودی شبیه بهPMID در پاب مد مقایسه شود ولی بمراتب کاملتر و کارآمدتراست . لازم به ذکر است که DOI فقط مخصوص مقالات آنلاین نیست بلکه هر ژورنالی برای خودش یک DOI اختصاصی دارد که مخصوص عنوان ژورنال است و تعداد زیادی هم DOI برای CrossRef  یا ارجاع متقابل از کمپانی مربوطه خریداری می کند که به هریک از مقالاتش یک شماره اختصاص می دهد. 

یکی دیگر از کاربرد های DOI این است که تا زمانی که مقاله شما درعین حالی که Accept شده و نسخه Ahead of Print آن بصورت آنلاین منتشر شده ولی هنوز مکانی برای یکی از شماره های چاپی ژورنال برای آن درنظر گرفته نشده است یک DOI برای آن اختصاص داده می شود که می توانید تنها با ذکر نام نویسنده و عنوان مقاله و نام ژورنال ( بدون ذکر صفحات و شماره مجله و سال مجله ) به آن مقاله استناد کنید.

برای آنکه بتوانید به مقالات علمی انگلیسی از طریق اسما دسترسی یابید، باید در بخش کاربری خود در سایت اسما، DOI مقاله مورد نظر خود را وارد نمایید تا مقاله به ایمیل دانشگاهی شما ارسال شود.

هر از پایگاهها در بخشی از سایت خود DOI مربوط به مقاله را می نویسند، برای نمونه:

در ScienceDirect وقتی مقاله ای را جستجو می کنیم، اگر روی عنوان مقاله کلیک کنیم، در گوشه راست،http://dx.doi.org/10.1016/j.ins.2013.07.013 همان DOI مقاله است.

DOI یک استاندارد بین المللی جهت شناسایی اسناد الکترونیکی است که از دو بخش کد ناشر و کد سند تشکیل شده و به وسیله علامت ”/“ از یکدیگر جدا می شوند. نمونه از شناسه DOI به صورت زیر است:

اکثر ناشران معتبر آکادمیک که در نشر مقالات و کتب علمی فعالیت می کنند، از این شناسه به عنوان یک کد منحصر به فرد برای مقالات و کتب منتشر شده خود در اینترنت استفاده می کنند. از آنجایی که انتخاب کد سند توسط ناشر تعیین می گردد، ناشران مختلف هر یک استاندارد های خاص خود را برای مقالات هر مجله انتخاب می کنند. برای نمونه، چند نمونه DOI از مجلات مختلف در ادامه نشان داده شده است :

۱۰٫۱۰۲۱/ar050199q

۱۰٫۱۰۰۲/adma.200600527

۱۰٫۱۰۳۸/ng.130

۱۰٫۱۱۰۳/PhysRevLett.98.013901

۱۰٫۱۱۱۱/j.1540-6261.2007.01207.x

چگونه DOI مقاله ای را که می خواهم به دست بیاورم؟

۱- از ابزارک تحقیق DOI  که توسط تراپیپر تهیه شده است استفاده نمایید

بسیار اتفاق می افتد که به مقاله ای بر می خوریم که در قسمت منابع یک مقاله دیگر است. ما فقط یک خط که شامل یک سری عدد و کلمات است در دست داریم، گاهی حتی نام مقاله را هم نمی دانیم. این ابزارک که توسط بخش فنی و بخش دانش در تراپیپر برای اولین بار ارائه شده است به شما کمک می کند تا DOI مقالات مورد نظر خود را که اطلاعات کمی از آنها دارید به دست آورید

http://www.terapaper.com//doitool

۲- آن را در وبسایت ناشر بیابید

شناسه DOI معمولا در کنار اطلاعات کتابشناسی مقاله قرار می گیرد و پیدا کردن آن کاری آسان است.

کتابخانه از منظر شما

کتابخانه دانشگاه آزاد واحد دماوند در سال 1384 تاسیس گردیده است و هم اکنون دارای فضای حدود 650 تا 700 مترمربع می باشد.

این کتابخانه شامل قسمتهای زیر میباشد:

سالن مطالعه برادران

سالن مطالعه خواهران

بخش مرجع و پایان نامه ها به همراه سالن مطالعه مخصوص

بخش اداری شامل دو نفر پرسنل که هر دو دارای مدرک فوق لیسانس کتابداری میباشند.

بخش جستجوی کتاب شامل چهار دستگاه رایانه

بخش کتابخانه دیجیتال شامل چهار دستگاه رایانه

بخش مخزن کتابهای فارسی

بخش مخزن کتابهای لاتین

بخش نشریات

حال به شرح مختصری در مورد بخشهای مختلف میپردازم.

بخش مرجع و پایان نامه از سالن اصلی برادران و خواهران جدا و شامل میز و صندلی برای نشستن و مطالعه عناوین موجود داخل کتابخانه می باشد.

عکس گرفتن و تهیه هر نوع پرینت هم ممنوع می باشد.

کلیه مراجع لاتین بین 3000تا 4000 عنوان می باشد که همانطور که ذکر شد تنها در محل قابل استفاده می باشد.

بخش مخزن کتب فارسی شامل 40000 عنوان کتاب می باشد و در هر بار میتوان تا 3 کتاب به امانت گرفت برای مدت دو هفته که قابل تمدید می باشد.

بخش کتب لاتین شامل 7000 عنوان کتاب می باشد.

و بخش نشریات نیز شامل 100عنوان مجله فارسی و لاتین می باشد.

همچنین کتابخانه دارای نرم افزار نمامتن شامل کلیه مقالات کشور از سال 74 تا 94 در همه موضوعات می باشد،که در محل با شماره دانشجویی و رمز هر دانشجو قابل دسترسی با اینترنت دانشگاه میباشد.

فضای موجود در کتابخانه تا سه یا چهار سال دیگر ظرفیت پر شدن را دارا می باشد.

 

 

کنترل ، نظارت و ارزیابی در مدیریت

ارزیابی و  نظارت در اسلام

 

اسلام علاوه بر کنترل شخصی و درونی به کنترل از طریق دایره نظارت و بازرسی توجه داشته است .

در این زمینه حضرت علی(ع) در مورد ارزیابی در مدیریت به مالک اشتر می فرماید که  :

«... پس اعمال آنها را زیر نظر بگیر و ناظرانی که از افراد صادق و وفادار باشند بر آنها بگمار ،چون نظارت پنهانی از اعمالشان ،آنها را وادار به رعایت امانت و مدارا با مردم می کند . رفتار کارگزاران را بررسی  کن و افرادی راستگو و وفا پیشه بر آنان بگمار که مراقبت و بازرسی پنهانی  تو از کار آنان ، سبب امانت داری و مهربانی با رعیت خواهند بود...»

 

تعریف کنترل

 

کنترل عبارت است از بررسی فرایند هدایت گروهی از متغییرها برای رسیدن به هدفهای کلی تعیین شده .

هشت اصطلاح در موضوع کنترل سازمان:

 

 

1- سازمان : همکاری گروهی از افراد برای رسیدن به هدف یا هدفهای کلی تعیین شده .

 

 

2- استراتژی: برنامه عملیاتی بلند مدت که حاکم بر خط مشی سازمانی است .

 

3- خط مشی : شیوه یا شیوه های هدایت سازمان .

 

4- برنامه ریزی : پیش بینی گروهی از فعالیتها قبل از انجام آنها

 

5- کنترل استراتژی ها : کلیه روش ها و تجزیه و تحلیلهای مورد استفاده برای ارزیابی و اصلاح استراتژی ها به منظور  تطبیق فعالیتهای سازمان با نیازهایی که برای بقاء سازمان لازم است .

 

6- کنترل سازمانی : هدایت تعدادی از متغیر ها ( افراد،ماشین آلات و تجهیزات ) برای رسیدن به هدفهای کلی سازمان.

 

7- کنترل مدیریت : کلیه روشها ، دستور عمل ها و طرح ها ، شامل نظامهای کنترل مدیریت که برای اطمینان یافتن از انطباق آنها با استراتژی ها و خط مشی های سازمانی مورد استفاده مدیریت قرار می گیرند.

 

8- نظام کنترل مدیریت : ساختار و فرایند سازمان داده شده منظمی از کل ساز و کار مدیریت و سازمان می باشد.

نظامی را که در کارهایی از قبیل جمع آوری ، تجزیه تحلیل و ارزیابی اطلاعات برای استفاده از آن در کنترل فعالیت های سازمان می کوشد را  « نظام کنترل مدیریت» می گویند .

قانون TRAC:

>

Timely: providing the most up - to – date information  available

Relevant: giving information that relates to and enhances understanding of key issues

 

Accurate : ensuring that the information is a reliable and valid representation of what is happening

Complete : providing information that is sufficiently comprehensive  to represent all of the important aspects of the situation 

هر نظام کنترل چهار جزء دارد :

 

1- شیوه مشاهده و بازبینی عملیاتی که کنترل شده و مورد مشاهده و اندازه گیری قرار میگیرند . « مشاهده»

 

2- شیوه برآورد که کارکرد یک فعالیت و یا سازمان را ارزیابی میکند . « ارزیابی »

 

3- شیوه رفتاری که مربوط به تغییر و یا تعدیل کارکرد یک سازمان است« اصلاح »

 

4- ارتباط اطلاعات موجود بین سه شیوه مذکور  «ارتباطات»

در پیشرفت هر سازمانی سه رکن مهم قرار دارد:

•ارزیابی و ارزشیابی

•نظارت

•کنترل

 

1- کنترل : پدیده ای درون سازمانی است

2- نظارت : پدیدهای بیرون سازمانی است.

3- ارزیابی  و ارزشیابی :   ارزیابی کاملا کمی است .

                                 ارزشیابی هم کمی است و هم کیفی

 

شرایط کنترل در سازمان : 

1- محیطی که سازمان در آن قرارگرفته و فعالیت می کند ، محیط خارجی و محیط داخلی

 

2- حد تمایلی که سازمان برای خارج شدن از کنترل درخود می بیند . این تمایل بستگی به شخصیت کارکنان ، حیطه مسئولیت مدیران ، ساختار تشکیلاتی سازمان ،کیفیت رهبری و درجه شناخت کارکنان از کارهایی که می کنند ،خواهد داشت .

 

3- شیوه های اجرایی کنترل برای مشاهده ، برآورد و تعدیل تمایلات سازمان که باعث خواهد شد سازمان به هدف نهایی خود نرسد .

شرایطی که باعث پیچیدگی در نظام کنترل مدیریت می گردد:

1- سازمان متشکل از قسمتها ، ادارات و گروه های مختلفی با درجات مشخصی از استقلال عملیات است .

 

2- معیارهایی که برای ارزیابی عملیات سازمان مورد استفاده قرار می گیرند .

 

3- کنترل مدیریت شامل کنترل های رسمی و غیر رسمی است . 

 

سه نوع فرایند کنترل و برنامه ریزی : 

1- کنترل و برنامه ریزی استراتژیک . جهت تصمیم گیری و ارزیابی هدفهای کلی سازمان

 

2- کنترل مدیریت . مدیریت اطمینان می یابد که سازمان استراتژی ها را به مرحله اجرا رسانیده است .

 

3-  کنترل وظیفه ای . وظایف مشخص سازمان به طور موثر و مناسب انجام یافته است .

•مدیران ستادی

•مدیران صفی

مدیران صف

 هسته مرکزی کنترل مدیریت

به شمار می روند .

کنترل مدیریت وظیفه ای

برای اطمینان از کارایی و اثر بخشی اجرای عملیات

در سطح مختلف سازمانی استفاده می کند 

اهداف تحقيق و توسعه

اهداف تحقيق و توسعه
‏هدف به معناي کيفيت يا نقطه مطلوبي است که فرد يا سازمان در تلاش براي دستيابي به آن است. اين هدف بر اساس درک ضرورت ها، اولويت ها و نيازها در چارچوب فردي، سازماني و ملي معين مي شود و بر اين اساس مي توان برخي از اهداف ‏(R&D)‏ را نام برد.
1- افزايش دانش و فرهنگ ‏ جامعه به وسيله اختراع، ابتکار و نوآوري‏
2- يافتن کاربردهاي بالقوه براي دستاوردها و آگاهي هاي جدي
3- ارضاء نيازهاي انساني ، و ايجاد رفاه و آسايش
‏4- افزايش بهره وري فعاليت هاي انساني که شامل افزايش درآمدها نيز مي شود.
5- افزايش خود اتکايي ، در کنار تسهيل و تسريع در انجام امور
6- افزايش توان رقابتي در داخل و خارج کشور و حضور در بازارهاي کشورهاي همسايه و ساير کشورها

‏بنابراين اهداف يک نظام تحقيق و توسعه صنعتي در سطح ملي تعريف مي شود که پس از بررسي درباره نيازهاي تکنولوژيک و در نظر گرفتن اهداف استراتژيک تعيين مي شوند که اين اهداف مي توانند شامل دفاع حمايت و گسترش تجارت موجود باشند يا هدايت به سمت تجارت جديد باشند. همچنين گسترش و تحقيق توانايي هاي تکنولوژي از ديگر اهداف (R&D) است.‏
تمام اين موارد اهميت ويژه تحقيق و توسعه در تغيير و تحولات صنعت کشور، بقاي شرکت ها و سود دهي بلند مدت آن را مشخص مي کند. حال در کشور ما چه ميزان از اهميتي که به تحقيق و توسعه در صنايعي مانند خودرو سازي يا انرژي هسته اي داده مي شود، به صنايع کوچک و متوسط داده شده است و دولت براي تجديد ساختار بودجه خود بر اساس ايجاد نقشي جديد در فرآيند توسعه صنعتي و صرف درآمد حاصل از منابع طبيعي براي فعاليت هايي مانند توسعه زير ساخت ها، آموزش، تحقيق و توسعه، انتقال فنآوري و دانش فني، چه فکري کرده است؟

تحقيق و توسعه در ایران
امروزه با وجود اين که نيروهاي اقتصادي که در جاهاي ديگر جهان هدايت علم و تکنولوژي را به عهده گر فته اند ، در ايران نيز شکل گرفته اند اما هنوز راه درازي در پيش است تا نيروهاي بالقوه جامعه در اين راستا تحقق پيدا کنند. حتي با وجود منابع طبيعي غني و متنوع و جمعيتي که به طور کلي نگرش مساعدي نسبت به علم و دانش دارد هنوز هم به نظر مي رسد در بيشتر موسسات اقتصادي علاقه اي به علم و تحقيق وجود ندارد ضعف نسبي اقتصادي که در درجه اول حاصل وابستگي شديد به صادرات نفت است مانع از اين شده است که ساختاري يکپارچه براي توسعه علم و تکنولوژي در سطح قابل قياس با شرکت هاي صنعتي به وجود آيد و خصوصيت اصلي اقتصاد ما، کميابي و انحصار همراه با کيفيت پايين کالاها و خدمات است، بنابراين انگيزه ذاتي براي تحقيق و توسعه (R&D) در اکثر بنگاه هاي اقتصادي وجود ندارد در نتيجه صنایع کوچک نيز از اين امر مستثني نيستند و با مشکلات زيادي در حال دست و پنجه نرم کردن هستند که مي توان به اين موارد اشاره کرد:
-1 مشکلات مالي که بيشتر شرکت ها با آن مواجه هستند و براي تقويت و گسترش فعاليت هاي خود نيازمند حمايتهاي مالي هستند.
-2 ماشين آلات و تجهيزات فرسوده که نقش‏ مهمي در پايين آمدن کيفيت توليد و بالارفتن هزينه دارد.
-3 فقدان حق کپي رايت که در بخش تحقيق و توسعه براي نوآوري هاي جديد در پيش روي شرکت ها است. به عبارت ديگر نبود حق مالکيت معنوي اختراعات، باعث کاهش اطمينان براي سرمايه گذاري در جهت نوآوري محصولات است.
-4 نبود فرصت هاي مساوي تجاري براي شرکت ها از ديگر موانع موجود است ، چرا که براي تمام شرکت ها امکان حضور در بازارهاي جهاني وجود ندارد و در نتيجه آن ها اين فرصت را که بتواند کيفيت محصولات خود را بهبود بخشند ندارند.‏‏ چنين مشکلاتي باعث شده است که به طور کلي مفهوم توسعه و تحقيق در ايران با آنچه در کشورهاي پيشرفته در جريان است تغيير کند واز سمت و سوي تحقيق وابداع و نوآوري به سمت مهندسي معکوس در جريان باشد.‏

تحقیق و توسعه و صنعت
واحدهای تحقیق و توسعه در کارخانجات هسته اولیه فعالیتهای تحقیقاتی در بخش صنعت هستند. این واحدها به طور عمده فعالیت هایی از قبیل ارتقاء کیفیت محصول، طراحی محصول جدید، بهینه سازی فرایندها، انتقال و جذب فناوریها، کسب دانش فنی برای تولید و غیره را درچارچوب سیاست های صاحبان صنایع دنبال می نماید.
درسال های اخیر وزارت صنایع و معادن طی بخشنامه ای کارخانه های تحت پوشش در سراسر کشور را تشویق به تاسیس واحدهای (R&D) نموده است. با وجودیکه واحدهای تحقیق و توسعه در صنعت نقش مهمی در ارتقاء سطح کمی و کیفی محصولات می توانند ایفا کنند، این واحدها در بسیاری از سازمانها با تنگناها و مشکلات عدیده ای روبرو هستند. واحدهای تحقیق و توسعه در اجراء و در حوزه های راهبردی واحدهای تولیدی جایگاه مناسب خود را به دست نیاورده است و نسبت به ساختارهای اصلی واحدهای تولیدی جنبه فرعی دارند.
در بسیاری از شرکتها بخش تحقیق و توسعه در متن فعالیتهای جاری قرار ندارند و نقش آنها در اثر بخشی فعالیتهای پژوهشی کم رنگ و حاشیه ای است. از مشکلات این واحدها ارتباط با نوع و عملکرد سازمان و مدیریت موسسه و فقدان اعتماد به درجه مفید بودن اینگونه واحدها، کمبود یا نبودن برنامه های علمی و منطقی تجربه های منفی در خصوص واحدهای تحقیق و توسعه در صنعت است، این عوامل و دیگر عوامل باعث شده واحدهای مذکور به راحتی نتوانند نقش استراتژیک خود را در صنعت ایفا کنند.
عوامل سازمانی شامل مدیریت و رهبری، سازماندهی و عوامل درونی واحدهای تحقیق و توسعه شامل تفهیم و تفاهم مناسب اهداف و استراتژی ها، سازماندهی فعالیتهای تحقیق وتوسعه، سبک مدیریت و تبیین وظایف و مسئولیتهای مدیران و کارشناسان شاغل، ویژگیهای نیروی انسانی و بررسی امکانات و منابع موجود در واحدهای تحقیق و توسعه از عوامل تاثیرگذاربرپیشرفت وموانع رشدفعالیتهای تحقیق وتوسعه می باشد. عملکرد واحد تحقیق و توسعه نتیجه همکاری نظام منــــد مجموعه ای از زیرسیستم های اصلی است که در کنار یکدیگر وظایف مورد انتظار از واحد تحقیق و توسعه را عملی می سازند.
زیرسیستم های بازنگری استراتژی؛ طرح ریزی پروژه؛ اجرای پــروژه؛ و بهره برداری از نتایج پروژه زیرسیستم های صفی تلقی شده و زیرسیستم مدیریت تحقیق و توسعه به عنوان ستاد تحقیق و توسعه وظیفه پشتیبانی و رهبری و نظارت بر عملکرد سایر زیرسیستم ها را برعهده دارد .

الف ) زیرسیستم بازنگری استراتژی استراتژی ابـــــزاری است که سازمان می تواند به کمک آن به هدفهای بلندمدت خود برسد. زیرسیستم بازنگری استراتژی درواقع حلقه ارتباط بین استراتژی سازمان و استراتژی واحد تحقیق و توسعه است. زیرسیستم اجرای پروژه فعالیت اول در اجرای پروژه های تحقیق و توسعه مشخص کردن مکانیسم اجرای پروژه است. تصمیم گیری در این زمینه از جنس تصمیمات ساخت یا خرید قطعات یک محصول است.
واحد تحقیق و توسعه به تنهایی ملزم به اجرای همه پروژه های تحقیق و توسعه نیست و در بسیاری از مواقع تمام یا قسمتی از نتایج یک پـــــروژه از بیرون سازمان تامین می گردد. زیرسیستم بهره برداری از نتایج پروژه عملکرد اصلی در بهره برداری از نتایج پروژه انتقال و استقرار نتایج پروژه های تحقیق و توسعه به مشتری است. موفقیت این زیرسیستم تاحدود زیادی به عملکرد سایر زیرسیستم ها وابسته است. تعریف و انتخاب پروژه هایی که بیشترین بازدهی را برای یک سازمان دربرخواهند داشت استقبال واحدهای تولید از نتایج پروژه های تحقیق و توسعه را سبب می گردد. اجرای دقیق پروژه ها ،کسب نتــایج موردانتظار ، رعایت زمان بندی پروژه ، و به موقع بودن نتایج پروژه ها اثربخشی و بکارگیری نتایج پروژه ها را موجب می گردد.
ب ) زیرسیستم مدیریت زیرسیستم مدیریت درواقع حلقه ارتباطی سایر زیرسیستم هاست و با همه زیرسیستم ها در تعامل بوده و مکانیسم های اجرایی این زیرسیستم ها را هدایت می کند. عملکرد صحیح زیرسیستم مدیریت شرط لازم برای موفقیت سایر زیرسیستم ها است چرا که این زیرسیستم ها مبنای عملکردی دارند و موفقیت آنها درگرو مدیریت اجرایی قوی است. کلیه وظایف مدیریت تحقیق و توسعه و فعالیتهایی که نقش حمایتی و بسترسازی دارند در این زیرسیستم انجام می پذیرند. درواقع تعالی سازمانی واحد تحقیق و توسعه درگرو عملکرد موفق این زیرسیستم است

روش شناسی تحقيق و توسعه
انجام فعاليتهاي تحقيق و توسعه لزوماً به معني پيشروبودن در فناوري محصول نيست و اصولاً بسياري از سازمانها به دنبال چنين استراتژي مخاطره آميزي نيستند. بعضي از سازمانها كه از قابليت تكنولوژيك مديريت اجرايي قوي و امكانات مالي كافي برخوردارند در استراتژي تحقيق و توسعه به دنبال توسعه يك محصول جديد و استفاده از فرصتهاي محيطي به صورت پيشرو هستند.
استراتژي تهاجمي نيازمند بهره مندي از امكانات و قابليتهاي گسترده اي است كه بسياري از سازمانها توانايي تامين آن را ندارند. بنابراين بسياري از شركتها با تدوين استراتژي تدافعي در جستجوي فناوري نوين و كپي برداري از آنها هستند. اين شركتها عملاً در بازاريابي و توليد نسبت به تحقيق و توسعه توانايي بيشتري دارند. استراتژي تدافعي از ريسك و هزينه كمتري برخوردار است اما از لحاظ فني لزوماً قابل اجرا نيست. موفقيت استراتژي تدافعي منوط به قابليت بالا درفرايندهاي مهندسي معكوس و كپي سازي است. سازمانهايي كه ازاين استراتژي تبعيت مي كنند بايد قابليت انجام سريع اين فرايند را داشته باشند تا به سهم موردنظر خويش از بازار دست يابند. ظهور نوآوريهاي انقلابي ، حق اختراع و كپي رايت از موانع اتخاذ اين استراتژي هستند.
به هرحال بسياري از سازمانها و به خصوص سازمانهاي صنعتي جهان سوم ناچار به اتخاذ چنين استراتژي تدافعي در زمينه تحقيق و توسعه هستند. لذا بايد شناخت ماهيت و سازوكارهاي اين استراتژي سعــــــي در بهينه سازي فعاليتهاي خويش داشته باشند. فعاليتهاي تحقيق و توسعه ممكن است توسعه محصول و يا توسعه فرايندها را دربرگيرد. در شرايطي كه استراتژي سازمان بر توسعه محصولات جديد متمركز است واحـــد تحقيق و توسعه به پروژه هايي در زمينه توسعه محصول گرايش مي يابد. درصورتي كه استراتژي سازمان حفظ محصولات موجود و توليد با كيفيت بالاتر و اقتصادي تر آنها باشد واحد تحقيق و توسعه به پروژه هـــــاي متمركز بر فرايند توليد روي مي آورد. واحدهاي تحقيق مي توانند به انجام تحقيقات پايه كاربردي و يا توسعه اي بپردازند.
انتخاب نوع تحقيق تابعي از ماهيت فناوري و استراتژي سازمان است. به عنوان مثال سازماني كه در صنايع دانش محور همچون صنايع الكترونيك و صنايع شيميايي فعاليت مي كنند درصورتي كه تصميم به انجام تحقيقات تهاجمي داشته باشند نياز به انجام تحقيق پايه دارند اما در بسياري از فناوريها انجام فعاليتهاي تحقيق پايه حتي براي شركتهاي پيشرو نيز ضروري نيست. تحقيق و توسعه(R&D)کار خلاقي است که به طور منظم براي افزايش ذخيره علمي و دانش فني و نيز استفاده از اين دانش در اختراع و طرح کاربرديجديد انجام مي شود. لذا جهت ايجاد واحد (R&D) در صنايع بايد بدانيم که :
-1 انتظارات از واحد (R&D) چيست؟
-2 جايگاه سازماني واحد (R&D) چيست؟
-3 منابع مالي مورد نياز واحد (R&D) چگونه تأمين مي شود؟

آنچه ما از (R&D) در صنعت ميخواهيم توليد علم يا بهر ه برداري بهتر از يک علم مي باشد. اين امري پذيرفته شده است که عوامل متعددي بر روي توليد علم يک سيستم تاثير دارد.اين عوامل مهم فکري براي شکل دادن مسير علم توليد شده عبارتند از هزينه هاي(R&D) ، شامل تعداد پژوهشگران ، سيستمهاي حمايتي دولتي ، نوع آوري هاي سيستم هاي ملي و مذهبي ، و غیره که دربين آنها هزينه هاي (R&D) و تعداد پژوهشگران قابل توجه هستند.

 

 

نتیجه
براي تعيين ساختار مناسب واحد تحقيق و توسعه در كارخانجات بايد ابتدا بشرح وظايف و رسالت اصلي اين واحد در كارخانه توجه كنيم. مهمترين نقش واحد تحقيق و توسعه درهر واحد توليدي نقش آن بعنوان يك كارخانه توليد تكنولوژي در درون كارخانجات مي باشد، يعني تكنولوژي موجود در واحد بعنوان بستر اوليه در نظر مي گيرد و با انجام فعاليتهاي تحقيقي و توسعه اي و در يك روند تبادلي دو طرفه با ساير عوامل توليد، كالايي برتر از قبل توليد نموده و در نهايت توليد كالاي برتر به ايجاد تكنولوژي برتر و بهره وري بيشتر از عوامل توليد منجر مي شود.

اگر تعريف تكنولوژي را بشرح زير در نظر بگيريم: «تكنولوژي مجموعه اي است از روشها، فرايندها، ابزار و تجهيزات و ماشين آلات ، مهارتها و دانشها كه بوسيله آنها كالايي ساخته مي شود و يا خدماتي ارائه مي گردد.» بر اساس تعريف فوق چهار مولفه اساسي مي توان براي تكنولوژي بشرح زير معرفي نمود:
-1 ابزار و ماشين الات
-2 نيروي انساني
-3 اطلاعات و دانش فني
-4 سازماندهي و مديريت

مجموعه مولفه هاي فوق الذكر و چگونگي ارتباط بين آنها تعيين كننده سطح تكنولوژي موجود در هر كارخانه است. لذا تحقيق و توسعه بايد براي توليد تكنولوژي برتر، در ابعاد مختلف تكنولوژي اقدام نمايد. تا در نهايت بتواند به نتيجه نهايي نايل ايد. اقدامات واحد تحقيق و توسعه در هر مقطع بستگي به چرخه حيات و منحني عمر تكنولوژي دارد . كه بر اساس آن در هر مقطع از فرايند توليد تكنولوژي اقدام معيني را بايد انجام دهد و ساختار واحد تحقيق وتوسعه نيز بايد منطبق با اقداماتي باشد كه بايد در هر مقطع انجام شود

صرف نظر از نوع و ماهيت صنعت آنچه كه مسلم است اينكه واحد تحقيق و توسعه بايد ساختاري را شامل باشد كه فعاليتهاي آن در رابطه با عوامل مختلف برون سازماني و درون سازماني مرتبط با تكنولوژي باشد و بر اساس اينكه مهمترين مشكل و مانع در راه بهره وري از عوامل توليد و توسعه و تعالي تكنولوژي بكار گرفته شده توسط چه باشد ، ساختار واحد تحقيق و توسعه درهر كارخانه تعيين مي گردد.

تحقیق و توسعه (R&D) چیست ؟

اصطلاح ‏‎(Research and Development) (R&D)‎‏ يا همان تحقيق و توسعه طبق نظر موسسه ‏‎(Organization For Economic Co-operation and Development) OECD‎‏ که متشکل از 30 کشور پيشرفته دنيا است، به معناي فعاليت هاي سازنده برخواسته از يک بنياد سيستماتيک است که با هدف افزايش دانش انساني و فرهنگ اجتماعي و بهره گيري از اين دانش در کاربردهاي جديد است. امروزه گسترش و طراحي محصولات جديد بيش از پيش به عنوان عامل اصلي و نهايي شرکت ها مطرح است.
در صنعت امروزه که با سرعت سرسام آوري در حال تغيير است، توقف و ايستايي به منزله مرگ تدريجي يک شرکت خواهد بود و اين الزام به دليل تغييرات و توسعه مداوم تکنولوژي، وجود رقبا و همچنين تعيين اولويت نياز مشتريان پديد آمده است. ‏ (R&D) جدا از وابستگي مشخص اش با توسعه تکنيکي و علمي داراي معناي اقتصادي ويژه نيز است. امروزه در بسياري از کشورهاي دنيا، سرمايه گذاري براي ‏ (R&D) بازتاب يک حرکت سازماني يا دولتي در جهت فراتر رفتن از سود و بازدهي فعلي و بهبود عملکرد و بازدهي در آينده است.
بر اساس گزارش آماري در سال 2006، چهار سرمايه گذار بزرگ دنيا براي بخش ‏ (R&D) ، به ترتيب ايالات متحده آمريکا با 343 ميليارد، اتحاديه اروپا با 231 ميليارد، ژاپن با 130 ميليارد و چين با 115 ميليارد دلار بوده اند. آن چه مسلم است اين است که فعاليت هاي ‏ (R&D) ‏ بايد از مسير سازمان يا شرکت ها و دانشگاه ها با سرمايه گذاري دولت هدايت شود. در زمينه تجارت نيز تحقيق و توسعه به معني حرکت به سمت آينده روشن و فعاليت هاي بلند مدت در دانش و تکنولوژي با استفاده از تحقيقات علمي است.

 

تاريخچه تحقيق و توسعه
تحقيق و توسعه مفهومي کاملا جديد است که تنها از سده بیستم به طور جدي مورد توجه و بحث قرار گرفته است تا بيش از اين تنها تعداد معدودي از موسسات خصوصي خدماتي از تحقيق و توسعه براي صنايع استفاده مي کردند. تا قبل از جنگ جهاني دوم، فعاليت هاي تحقيق و توسعه اي عمدتا در صنايع نظامي آمريکا، ژاپن و اروپا متمرکز بود. در آن سال ها مسائل در دو سطح سازماني و ملي از طريق ارائه راهکار و سرمايه گذاري بر روي آن حل مي شد. موسسات تحقيقاتي معمولا کوچک بودند و مديريت آنها نيز پيچيده نبود.
در نتيجه رويارويي فعاليت هاي تحقيق و توسعه اي با ساير عوامل به سادگي انجام مي شد. پس از جنگ جهاني دوم، ايالات متحده امريکا از طريق سرمايه گذاري بر روي نتايج به دست آمده از تحقيق و توسعه انجام شد که نتيجه نهايي آن بهبود فزاينده محصولات جديد بود و در واقع از جنگ جهاني دوم تا کنون، تحقيق و توسعه به عنوان عامل اصلي رشد و دگرگوني جوامع صنعتي محسوب مي شود.‏‏ پس مي توان به طور خلاصه نتيجه گيري کرد که تحقيق و توسعه در سير تاريخ تکامل و رشد خود سه نسل را طي کرده است.
نسل اول : لابراتوارها يا آزمايشگاه هاي ابتدايي و دانشمندان بودند . در اين مرحله تحقيقات عموما به صورت فردي انجام مي شد که منجر به اختراعات و تحولات عظيم مي گرديد.
نسل دوم: واحدهاي تحقيق و توسعه در کارخانجات بودند که با لابراتورها تماس تنگاتنگ داشتند در اين دوره کارخانجات با محدوديت بازار و رقابت شديد روبرو بودند. مشخصه اصلي تحقيق و توسعه اين دوره به بعد اين است که اين سري از تحقيقات تنها در بستر فعاليت خلاق وتکنولوژي هاي مرتبط با محصول و همگام با صنعت، مفهوم پيدا مي کردند.‏
نسل سوم: واحدهاي تحقيق و توسعه اي هستند که نقش، وظايف و محتواي عملکرد آن ها تحولات نويني پيداکرده است. امروزه تحقيق و توسعه در سراسر دنياي پيشرفته به يک فعاليت عمده صنعتي و دولتي تبديل شده است و به صورت سازمان هايي درآمده است که علاوه بر پاسخ گويي به مسايل صنعتي و تکنولوژيک، با مسايل سياسي، امنيتي و فرهنگي جامعه هم در ارتباط است. در واقع يکي از ابزارهاي قدرت، به معني در دست داشتن توسعه صنعتي و سپس توسعه اقتصادي جامعه محسوب مي شود. حتي مي توان گفت امروزه نتايج تحقيق و توسعه نه تنها به مديران کارخانجات و موسسات بلکه به مسئولان مملکتي و امنيتي نيز گزارش داده مي شود
‏ ‏بحث جهاني شدن ، ‏(R&D) ، از اواسط دهه 1980 در آمريکا مطرح شد. اما نسل اول (R&D) در دهه 1950 با استخدام نيروهاي کارآمد، فراهم کردن تسهيلات براي آنها، استفاده از ابزارهاي کنترل از راه دور در کمپاني ها به کار گرفته شد، ولي با گذشت زمان و به وجودآمدن تحولات ناگهاني در تکنولوژي، به ناچار ‏(R&D)‏ به طور گسترده تري به کار گرفته شد و موجب به وجود آمدن نسل دوم (R&D) ‎شد.‏‏ امروزه نيز سومين نسل ‏(R&D)‏ به وجود آمده است کهکارفرمايان و مديران ‏(R&D)‏ به عنوان يک مجموعه با هم در تصميم گيري هاي کلان کمپاني شرکت مي کنند. يعني ‏مجموعه اي از ‏(R&D)‏ ، تجارت، تکنولوژي و استراتژي دست در دست هم داده اند تا ‏برنامه ريزي دقيقي براي به دست آوردن بازار جهاني ارائه دهند که در اين نسل مديريت هوشمندانه سيستم ، رکن اصلي بقاي هر شرکت محسوب مي شود.‏ ‏در مجموعه ميزان سرمايه اختصاص داده شده هر شرکت به ‏(R&D) صنايع مختلف نشان دهنده ميزان پيشرفت کشور در آن صنعت است.
تا قبل از ظهور(R&D) کمپاني ها با مشکلاتي چون بالا بودن هزينه هاي توليد و پايين بودن کيفيت و کميت توليدات مواجه بودند که امروزه به کمک ‏(R&D)‏ و رفع اين مشکلات، قيمت سهام کمپاني ها نيز افزايش پيدا کرده است. " دبير انجمن مراكز تحقيق و توسعه وزارت صنايع ومعادن اعلام كرد: كمتر از ٢درصد مراكز، شركت ها و كارخانه هاي صنعتي در كشور داراي واحد تحقيق و توسعه ((R&D)) است. درحالي كه شركت ها و موسسات بزرگ صنعتي در دنيا بالغ بر يك سوم (٣٠درصد) از درآمد خود را به پژوهش و تحقيق براي توسعه اختصاص مي دهند اما در ايران اين رقم در بيشتر مراكز و صنايع كمتر از يك درصد است، اين مسائل از مهم ترين موانع موجود بر سر راه توسعه و پيشرفت ايران بر اساس سند چشم انداز ٢٠ساله است.
در حال حاضر خلاقيت ها، ابتكارات و نوآوري ها از بزرگ ترين دارايي هاي شركت ها و مراكز صنعتي روز دنياست بنابراين در بيشتر كارخانه ها و تقريبا تمامي شركت هاي اروپايي و آمريكايي، بخشي ويژه به نام ((R&D)) يا تحقيق و توسعه وجود دارد كه مسئول بررسي نمونه ها و ايده هاي قبلي و كار روي خلاقيت هاي جديد و نوآوري هاي روز جهان است. وجود واحد تحقيق و توسعه علاوه بر درآمدزايي كلان، باعث تحولات عظيمي در جوامع ورفاه زندگي مردم مي شود در حالي كه در كشور ما، كمتر كارخانه يا شركتي ديده مي شود كه با جديت بخش تحقيق و توسعه را دنبال كند.
براساس آماري كه از سوي اتحاديه اروپا ارائه شده، ميزان سرمايه گذاري در بخش((R&D)) شركت ها و موسسات صنعتي ١٠درصد نسبت به گذشته بيشتر بوده است. شركت هاي بزرگ در اين زمينه همگي متعلق به آمريكا و چند درصد متعلق به اروپاست. به عنوان مثال شركت داروسازي فايزر ٨/٥ ميليارد يورو، فورد ٥/٥ ميليارد يورو و مايكروسافت ٤/٥ ميليارد يورو و شركت هاي اروپايي دايملر كرايسلر و زيمنس به ترتيب به ميزان ٢/٥ و ٥ ميليارد يورو در بخش تحقيق و توسعه خود سرمايه گذاري كرده اند.
يشترين سهم سرمايه گذاري مربوط به شركت هاي داروسازي و بيوتكنولوژي و سپس صنايع شيمي، هوافضا، نظامي و خودروسازي بوده است. در فهرست اعلامي ٥٠ شركت برتر در بخش تحقيق و توسعه، ٢٠شركت آمريكايي، ١٨ شركت اروپايي و ٩ شركت ژاپني و ٣ شركت متفرقه وجود دارد و با نگاهي به اين آمار به خوبي متوجه مي شويم كه چرا آمريكا و ژاپن همواره از بهترين نوآوران و توليدكنندگان علم و دانش محسوب مي شوند. " 

 

این بحث ادامه دارد...

روش تحقیق وارائه گزارش(قسمت پنجم)آخر

فرضیات تحقیق:

فرضیه عبارت از نظریه ای موقت در مورد پاسخ به سوالات است

 

متغیرهای تحقیق:

تحقیق یعنی سنجش متغیرها

متغیرهای تحقیق را می توان از پیشینه تحقیق بدست آورد

متغیر یک صفت یا یک مقدار است که از نمونه ای به نمونه دیگر تغییر می کند

وضعیت متغیرها

وابسته-مستقل-مداخله گر-زمینه ای

 

جامعه مورد بررسی:

جامعه ای است متشکل از افراد یا چیزهایی که در آن مکان حداقل دارای یک صفت مشترک باشند.

تعداد نمونه ها:

چه تعداد نمونه بگیریم؟ و یا چقدر تکرار کنیم؟

عوامل موثر بر تعداد نمونه ها:

1-اگر بررسی کمی باشد تعداد نمونه کمتری نیاز است چون دقیق تر است.

2-اگر بررسی کیفی باشد تعداد نمونه بیشتری نیاز است

3- امکانات

4-میزان پراکندگی مشکل: هر چه مشکل یا مورد شایع تر باشد راحتتر میتوان به نمونه دسترسی پیدا کرد.

  از روی پیشینه تحقیق می توان به پراکندگی نمونه پی برد و تعداد نمونه ها را مشخص کرد. 

 

روش مطالعه جامعه یا نمونه گیری

1-سرشماری

2-نمونه غیر تصادفی (انتخابی)- ارزش علمی چندانی ندارد

3-نمونه گیری مبتنی بر هدف

4-نمونه گیری تصادفی- همه افراد جامعه شانس مساوی انتخاب شدن دارند

جمع آوری اطلاعات

 پایه واساس هر تحقیقی اطلاعات بوده وتحقیقاتی که بر پایه اطلاعات بدست آمده از منابع مطمئن انجام گیرد قابل اعتماد می باشد

روش شناسی(Methodology)  روش و اصول معین در جمع آوری اطلاعات نامیده می شود

-آشنایی با منابع اطلاعاتی

-بررسی مسائل حاشیه ای مرتبط با موضوع اصلی

 

روش های جمع آوری اطلاعات

1-به کمک مشاهده

الف) مشاهده ساده (فعال و غیر فعال)

ب) مشاهده منظم (سیستماتیک)-استفاده از روشها و ابزارهای علمی

2-به کمک پرسشنامه

3-استفاده از مطالب علمی منتشر شده

تحلیل اطلاعات

نتایج بدست آمده از کار در قالب جدول، شکل، نمودار ارائه وتحلیل می گردد.  اگر در یک تحقیق از دو روش تجربی و تئوری استفاده شده باید نتایج را با یکدیگر مقایسه کرد

معتبر سازی نتایج

مقایسه نتایج تحقیق با نتایج حاصل از تحقیقات قبلی

استفاده از نتایج آزمایشگاهی- استفاده از نتایج برداشت های میدانی

 

نقاط ضعف طراحی	نقاط قوت طراحی	ویژگی های طراحی	نام طراحی تحقیق	هدف تحقیق
داده قدیمی است، محدودیت داده، عدم اطمینان به داده ها	سرعت عمل، نیاز به ابزار و کار کارشناسی ندارد	1- تعیین وضعیت مشکل 2- از تمام اسناد استفاده می کنیم(سرشماری) 3- تحقیق روی اسناد است	1- مطالعه داده های موجود	1- تعیین وضعیت یک مشکل میزان افت تحصیلی دانشجویان
طولانی بودن، نیاز به ابزار و متخصص دارد، هزینه	داده بهنگام است، محدودیت ندارید، اطمینان دارید	1- تعیین وضعیت مشکل 2- نمونه گیری 3- پژوهشگر داده را تولید می کند 4- مشکل را دقیقا تعریف و بررسی می کند	2- توصیفی
طراحی مشکلی دارد جهت گیری یاسوگیری دارد (Bias) در اندازه گیری در انتخاب نمونه در بخاطر آوردن	هزینه کمی دارد، سریعتر انجام می گیرد، برای مشکل نادر بسیار با ارزش است	1-فرضیه دارد 2-شروع مطالعه با B یا مشکل است 3-دنبال شاهدی میرویم که اولا B یا مشکل ندارد ثانیا مشابه حداقل یک نمونه مورد باشد 4-نمونه گیری مبتنی بر هدف 5-از هر دو گروه مورد و شاهد وضعیت A (فاکتور) بررسی میشود	1- موردی-شاهدی Case-Control	2- تعیین نقش (رابطه) یک عامل با بروز یک مشکل   بررسی رابطه علاقه به رشته با پیشرفت تحصیلی – بررسی   رابطه A با B
طولانی است، هزینه بالا دارد، افت نمونه دارید	ارزش بالای آن نسبت به مورد-شاهدی است، طراحی ساده دارد	1-فرضیه دارد 2-شروع مطالعه با انتخاب مورد A (فاکتور) است 3-گروه شاهد اولا فاقد فاکتور بوده و ثانیا مشابه گروه A است 5-در ابتدا مطالعه نمونه های مورد و شاهد باید فاقد B باشند 6-هر دو گروه پیگیری و بروز مشکل تعیین میشود	2- همگروهی

هزینه زیاد، افت نمونه، طولانی بودن،شرایط اختصاصی دارد، همیشه امکان مداخله ندارد	علم محصول تجربه و تحقیق تجربی است، کتب علمی محصول این تحقیق است، اطمینان دارید	1-مداخله دارد(یعنی فرضیه تبدیل به عمل می شود) 2-نیاز به شاهد یا کنترل 3-انتخاب تصادفی (مورد وشاهد) 4-باید ساختار نمونه ها یکسان باشند 5-رفتار باید یکسان باشد 6-همزمان باشند 7-هم مکان باشند	تجربی-آزمایشی Experimental	3- تعیین تاثیر یک یا چند مداخله بر یک مشکل   بررسی تاثیر یک دوره آموزشی بدو ورود (میزان علاقه) بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان
همیشه استاندارد نداریم، همیشه تعداد کافی نمونه مثبت واقعی و منفی واقعی را ندارید	بازگشت به خویشتن خویش است	1-باید یک استاندارد طلایی یا قطعی برای تشخیص وجود داشته باشد 2- روش استانداردباید گران طولانی و تهاجمی بوده و در دسترس نباشد 3-روش پیشنهادی باید ارزان، غیرتهاجمی، سریع بوده و در دسترس	تشخیصی	4-تعیین قدرت یک ابزار ساده یا یافته ظاهری در تشخیص یک مشکل بررسی قدرت ظاهری سیمان در تشخیص مقاومت بتن

پایان

روش تحقیق وارائه گزارش(قسمت چهارم)

راه های انتخاب موضوع مناسب

مشورت با اساتید مجرب و افراد خبره

مطالعه منابع مختلف شامل مقالات کنفرانسی و مجلات بین المللی

مطالعه کارهای تحقیقاتی دیگران

ارائه پیشنهاداتی بر اساس ذهنیات و نظرات شخصی

 

žاسم یا عنوان تحقیق:

žقضاوت فوری و ارزیابی اولیه داوران بر اساس عنوان صورت می گیرد

žتحقیقات تقریبا در چهار دسته قرار می گیرد:

ž1-تعیین وضعیت یک مشکل

ž2-تعیین نقش (یا رابطه) یک عامل با بروز یک مشکل

ž3-تعیین تاثیر یک یا چند مداخله بر (یا در) یک مشکل

ž4-تعیین قدرت یک یافته ظاهری/یک ابزار ساده در تشخیص یک مشکل

 

žبیان مسئله

در بیان مسئله در خواست برای انجام و توجیه  هدف صورت می گیرد

در بیان مسئله باید 9 مورد زیر را در نظر گرفت:

1- مشکل چیست؟ (بیان مشکل)

2- مشکل چقدر گسترده است یا شیوع دارد؟

3- فعلا اطلاعات یا خدمات ما برای مشکل چیست؟

4-اتمام حجت می کنید که اگر طرح شما انجام نشود و یا مشکل مطروحه به این وضع باقی بماند چه تبعاتی در بر خواهد داشت

5-راه حل تحقیقاتی چیست؟

الف) در تحقیق دسته اول: تعیین وضعیت یا پاسخ به سوال

ب) در تحقیق دسته دوم: باید ریشه مشکل را در آورد

ج) در تحقیق دسته سوم: باید بدانیم کدام مداخله (تیمار) مهمترین تاثیر را دارد

د) در تحقیق دسته چهارم: آیا روش تشخیص درست است یا نه؟

6-تناقض یا خلا اطلاعات کجاست؟

الف) آمار متفاوت از شیوع مشکل

ب) در تحقیق دسته دوم: گزارشات متناقض در مورد نقش (رابطه) A با B

ج) در تحقیق دسته سوم: تاثیر متفاوت مداخله گر (تیمار)

د) در تحقیق دسته چهارم: تناقض در مورد قدرت آن روش یا یافته ظاهری

7-کاستی ها و نارسایی های متدولوژی و علمی تحقیقات قبلی

8-حال شما در این تحقیق می خواهید چکار کنید؟ عنوان باز شود و مخصوصا مکان تحقیق و اگر گروه کنترل دارید معرفی کنید

9-نتیجه تحقیق چگونه می تواند مفید واقع شود

 

پیشینه تحقیق

هدف آن است که با انتخاب منابع تحقیقاتی واجد شرایط و مطالعه دقیق آنها توانمندیهای لازم در انتخاب موضوع، طراحی و اجرای تحقیق، تدوین گزارش پایانی و مقاله آن ایجاد شود

باید هنگام بررسی پیشینه تحقیق به نکات زیر توجه کرد:

1-هدف از بررسی پیشینه تحقیق چیست؟

2-اهمیت بررسی پیشینه تحقیق

3-کجا به دنبال منابع باشیم؟

4-اگر تعداد منابع زیاد باشند باید انتخاب شوند

5-ضوابط و معیار انتخاب منابع واجد شرایط

6-هر مقاله واجد شرایط چگونه بهره برداری شود

 

ضوابط و معیار انتخاب منبع:

1-کتاب استفاده شود یا مقاله؟

2-به هنگام بودن منابع

3-استفاده از منابع دسته اول

4-مکان تحقیق

5-نویسنده یا نویسندگان تحقیق، محل اشتغال، محل انتشار مقاله

نتایج بازنگری پیشینه تحقیق برای محقق:

1-او را در فهم بیشتر مسئله یاری می کند

2-او را در انتخاب موضوعی برای تحقیق خود کمک می نماید

3-او را در جهت تنظیم پروپوزال یاری می کند

4-مانع از دوباره کاری و تکرار کار دیگران می شود

5-با مقایسه نتایج کار خود با دیگران می توان به بحث و نتیجه گیری پرداخت

 

اهداف تحقیق:

الف) هدف کلی

ب) اهداف اختصاصی

نکاتی که باید مد نظر قرار داد:

1-هدف از تحقیق چیست؟

با مشخص شدن هدف می توان مسیر را مشخص و در نتیجه الزامات و نیازها مشخص می شود در هر هدف حداقل باید یک متغیر باشد که مورد سنجش قرار گیرد

2-اهمیت هدف

3-هدف تحقیق را از کجا بدست می آورید؟  از پیشینه تحقیق

4-معیارهای ارزیابی هدف

5-چه موقع اهداف اختصاصی داریم

نکاتی که باید مد نظر قرار داد:

6-عنوان معمولا با کلمات بررسی شروع می شود اما هدف باید با کلمات اقدامی شروع شود

 7-اگر گروه شاهد داریم باید در هدف لحاظ شود (در تحقیقات نوع 2 و3 شاهد داریم)

8- در هر هدف حداقل باید یک متغیر باشد که مورد سنجش قرار گیرد

9-باید واژه های هدف که برداشتهای متفاوت دارند تعریف عملیاتی شوند

10- اگر برای رسیدن به هدف اصلی نیاز به تخصص متفاوت، مواد مصرفی متفاوت، زمان متفاوت، خدمات متفاوت داشته باشیم اهداف اختصاصی داریم

ادامه دارد...

روش تحقیق وارائه گزارش(قسمت سوم)

شرایط یک گروه تحقیقاتی موفق:

žداشتن هدف مشترک تمامی اعضا

žداشتن وحدت رویه

žمشورت در مورد مسائلی که اختلاف نظر وجود دارد

žمسئولیت پذیر بودن تک تک افراد

žابتکار، دقت، وجدان کار و رعایت تخصص همراه با تعهد

žصبر و انتقادپذیری افراد

 

                تحقيق بنیادی

انواع روشهای تحقيق بر اساس مفاد       تحقيق کاربردی

     تحقيق توسعه ای

 

تحقيق بنیادی  (Fundamental Res. ):

 تحقیقی که به کشف ماهیت اشیا پدیده ها و روابط بین متغیرها اصول و آزمایش تئوری ها می پردازد

هدف تحقیق شامل دانشی فراگیر و توسعه مرزهای دانش و ایجاد نظریه از طریق کشف اصول و یا قواعد کلی است و توجهی به کاربرد عملی یافته ندارد و معمولا در محیط های دانشگاهی است

تحقیق بنیادی بر دو نوع است        محض

         راهبردی

  

تحقيق کاربردی  (Applied Res. ):

 

تحقیقی که شامل بکارگیری اصول و نظریه ها در حل مسائل اجرایی بدون توجه به علتها می باشد.

کاربرد عملی دانش درزندگی است.

هدف: آزمون مفاهیم نظری در موقعیت های مسائل واقعی و حل مشکلات ملموس زندگی است

تحقیقات بنیادی زیر بنای تحقیقات کاربردی است

تحقیقات کاربردی معمولا در محیط های صنعتی انجام شده

تحقیقات کاربردی دارای محدودیت زمانی جدی می باشند

  

تحقيق توسعه ای  (Development Res. ):

 

تحقیقی که شامل هرگونه فعالیت منظم مبتنی بر دانش و بکارگیری نتایج به دست آمده در سطح وسیع (Pilot) می باشد.

عبارت تحقیق و توسعه (R&D) در بسیاری از مراجع بجای عبارت تحقیق توسعه ای استفاده می شود

هدف:

تشخيص مناسب بودن يک دانش, روش, ارزش و... برای هدفی خاص

 ويا تهيه و تدوين برنامه ها, طرحها و پروژه های توسعه ای است.

تاکید آن بر حل مشکلات فوری و موقعیتهای محلی می باشد

مانند تحقیقات آموزشی محلی و منطقه ای

ابداع کاربردهای جدید و طراحی فرایندها و روشهای نوین

 

žاین تحقیق بر پژوهشهای پایه و کاربردی استوار بوده و نتایج آن برای بهبود وضعیت موجود و نیز جهت بهبود روشهای موجود است

ž

žتحقیق توسعه ای شامل ایجاد تکنولوژی،بهبود تکنولوژی،مهندسی معکوس،مشابه سازی و تحقیق در صنایع مونتاژ می باشد

ž

žمراحل تحقیق شامل: تحقیق در مقیاس آزمایشگاهی، مرحله نیمه صنعتی، مرحله صنعتی و تولید انبوه می باشد 

 

 

     تحقيق کتابخانه ای  

      تحقيق آزمایشگاهی

انواع روشهای تحقيق بر اساس دامنه      تحقيق نیمه صنعتی

      تحقيق صنعتی

 تحقيق کتابخانه ای

با استفاده از اسناد و منابع موجود اطلاعات مورد نیاز جمع آوری میشود وپس از تجزیه و تحلیل با سایر محققین مقایسه وتئوری های جدید را ارائه می کند

تحقيق آزمایشگاهی

مدل نمونه اصلی در مقیاس کوچک ساخته و آزمایش میشود

هدف: انتخاب حداقل یک متغیر که بر روی سایر متغیرهای وابسته کنترل داشته و قابل اندازه گیری باشد

 

تحقيق به صورت مطالعه موردی

شامل جمع آوری داده هایی در طبیعت است که به کمک آن زمینه تئوری توسعه داده می شود

به مطالعه متمرکز و جامع یک موضوع اشاره می کند

امکان مقایسه بین موقعیت ها را فراهم و شباهت ها و تفاوت ها پدیدار می شود

این روش بعنوان یک استراتژی تحقیق تکنیکی برای پاسخ به سوالات چه عاملی، چرا و چطور است

برای اثبات شیوه تحقیق لازم نیست کاملا جامع باشد (شفاف بودن مهمتر از جامع بودن است)

 

تحقيق علمی

 

žشامل مجموعه ای از قواعد ومقررات است که چگونگی جستجو برای یافتن حقایق مربوط به یک موضوع را نشان داده و شامل مراحل مختلف جهت یادگیری و فهم مطالب می باشد

žهر روش علمی دارای پنج مشخصه است

ž1- روش علمی یک روش عمومی است

žمحقق نمی تواند از علوم ، روشها واطلاعات شخصی خود جهت بررسی صحت یافته هایش استفاده نماید اطلاعات علمی باید بصورت آزادانه از یک محقق به دیگری قابل انتقال باشد

ž2- روش علمی یک روش عینی است

žدر یک تحقیق علمی قضاوت های سلیقه ای جایگاهی نداشته و داوریها می بایست براساس معیارهای عینی صورت پذیرد

ž3- روش علمی یک روش تجربی است

žمفاهیم براساس مشاهداتی که ممکن است به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم اندازه گیری شده و یا با استفاده از ابزارهای اندازه گیری بدست آمده به جهان تجربی مرتبط شده اند

ž4- روش علمی یک روش سیستماتیک و انباشته است

žهیچ تحقیقی به تنهایی عمل ننموده و تنها با خودش رشد نمی کند بلکه مطالعه کنونی باید بر روی میراث تحقیقات گذشته صورت پذیرد

ž5- روش علمی یک روش پیشگویانه است

žدانشمندان سعی در گسترش تئوری ها جهت پیش بینی رفتارها را دارند

 

 

تحقيق تجربی

 

žتحقیق تجربی یکی از دقیق ترین و کارامد ترین روشهای تحقیق است که برای آزمون فرضیه ها مورد استفاده قرار می گیرد

žهدف تحقیق بررسی تاثیر محرکها، روشها و یا شرایط خاص محیطی برروی یک گروه آزمودنی می باشد و مشخص نمودن تاثیر یک یا چند متغیر مستقل برروی سایر متغیرهای وابسته

žدر این تحقیق یک یا چند گروه را بعنوان گروه تجربی انتخاب و نتایج با گروه های دیگر که در شرایط یکسانی قرار دارند مقایسه می شود

žباید مراقب ورود متغیرها و عوامل اخلالگر و خطاها در نتایج و تعبیر بود

žعواملی که اعتبار داخلی را به خطر می اندازد:

ž1- عامل تاریخ و زمان

ž2- ابزار اندازه گیری 

 

مراحل اصلی تحقيق

 

شناسایی موضوع و تعریف عنوان

  بررسی سابقه موضوع

  ارائه فرضیات اولیه

  انتخاب روش تحقیق

  جمع آوری اطلاعات

  تحلیل اطلاعات

  آزمایش فرضیات

  نتیجه گیری

 

  انتخاب موضوع و تعریف عنوان

žضوابط و معیار انتخاب موضوع

žانجام تحقیق به کدام سوال یا سوالات پاسخ می دهد

žپاسخ به این سوالات کدام مشکل را حل می کند یا از شدت آن می کاهد

žوجود علاقه و انگیزه

žآیا دارای اولویت پژوهشی است. اولویت در سازمان. شاخص های تعیین اولویت شامل: میزان پراکندگی، فراگیر بودن مشکل، تبعات مشکل

žآیا تحقیق برای ارتقای کیفیت است یا برای بازداری

žکاربردی است یا بنیادی

žامکانات انجام تحقیق شامل توانایی های فردی، فضا، ابزار، منابع مالی

žابداع و نوآوری

žعدم موازی کاری و تکراری نبودن-مقرون به صرفه بودن- تناسب زمانی